Naar aanleiding van het haalbaarheidsonderzoek van Rappange & Partners Architecten heeft Stadsherstel Amsterdam besloten het Joods erfgoed, gelegen aan de Lange Wijngaardsteeg 14 in Haarlem, te kopen.
Het pand is in 1887 gebouwd voor de Joodse gemeenschap. Er werden toen meerdere functies in samengebracht, waaronder die van godsdienstschool, vergader- en bijeenkomstruimten, secretarie, conciërgewoning, kleine sjoel en ritueel badgebouw. Het gemeentegebouw, zoals het werd genoemd, verwierf binnen de Joodse gemeenschap in Haarlem tot ver daarbuiten grote faam en tal van – ook nationale – Joodse groeperingen en instellingen zijn er voor vieringen en vergaderingen samengekomen.
Het was ook hier dat de Haarlemse Joodse gemeenschap, na uitsluiting van het openbare leven in de eerste bezettingsjaren, nog vertier kon vinden en culturele activiteiten kon voortzetten en waar de gemeenschap haar laatste vergaderingen hield vóór de deportaties. Voor hen die na de gruwelijkheden van de Tweede Wereldoorlog konden terugkeren, bleek het gebouw aan de Lange Wijngaardstraat te groot. De gemeenschap bereikte niet meer de omvang die het voor de oorlog had.
Dit bijzondere verhaal is enigszins in de vergetelheid geraakt door de verwaarlozing van het pand toen in de naoorlogse periode de Joodse functie verloren ging. De bedoeling van het onderzochte plan is juist om de geschiedenis van het Joodse leven in Haarlem op verschillende manieren te laten herleven en het pand te restaureren. Zo wordt op de eerste verdieping ruimte geboden aan de Stichting Joods Gemeentegebouw Haarlem om een educatie- en herinneringscentrum te realiseren over de geschiedenis van het pand en de Joodse gemeenschap in Haarlem en omgeving. Met deze plannen geeft het college invulling aan de motie ‘Geef Haarlem haar Joodse geschiedenis terug’.
Daarnaast is er ruimte voor vijf appartementen in het gebouw en voor kantoor- en bedrijfsruimte op de begane grond.
Bekijk hier het filmpje van het gebouw en over de plannen.