Het City Theater, gebouwd in 1935 naar een ontwerp van de bekende architect Jan Wils, is één van de weinige overgebleven voorbeelden van Het Nieuwe Bouwen in Amsterdam. Met zijn strakke vormgeving en transparante toren vormde het een icoon van moderniteit en fungeerde het als een baken binnen het uitgaansleven rond het Leidseplein. Sinds 1943 ontstond een geleidelijke onttakeling van het gebouw. De gevel werd na 1945 geheel weggewerkt achter lelijke beplating.

Transformatie: De interne monumentale waarde van het oorspronkelijke City Theater werd gevormd door de grote filmzaal met balkons, de trappenhuizen en de bijzondere staalconstructie. Het volume van de grote zaal werd efficiënt en zorgvuldig opgedeeld. Zo was het mogelijk zeven zalen te creëren zonder de oorspronkelijke hoofdstructuur aan te tasten. Door de uitbouw op de begane grond aan het Kleine Gartmanplantsoen te slopen, de indeling te verwijderen en de vide weer open te maken ontstond de mogelijkheid nieuwe functies aan het gebouw toe te voegen. De kelderverdieping werd eveneens opgeschoond en geschikt gemaakt voor een extra functie. Door de nooduitgangen aan de Korte Leidsedwarsstraat te benutten als entree voor de kelder en begane grond wordt het gebouw een levend onderdeel binnen de straat. Een transformatie van gesloten naar open gevel verstrekt nieuwe dynamiek. Tijdens het ontwerpproces werd het mogelijk destructief onderzoek uit te voeren naar het oorspronkelijke uiterlijk van de gevel. De originele gevel bleek geheel verdwenen. De voorgevel bleek bovendien niet in schoon metselwerk, als gedacht, maar in tegelstrips te zijn uitgevoerd. Door uitzetting van de staalconstructie zijn in de loop der jaren alle steenstrips verdwenen. De aanwezigheid van de oorspronkelijke tekeningen van Jan Wils, samen met foto’s en gedetailleerde filmbeelden van het bouwproces uit 1935, waren essentieel om de reconstructie mogelijk te maken. De grote vlakken metselwerk zijn kenmerkend voor dit gebouw. De bijzonder smalle en lange gele gevelstenen en zwart geglazuurde stenen zijn speciaal voor dit project vervaardigd. Het metselverband en het voorkomen van verticale dilataties in de gevelvlakken kreeg bijzondere aandacht tijdens het ontwerpproces. Door de voegen (18milimeter!) met wapening te versterken en door op de geveldragers glijfolie toe te passen konden bijzonder lange stroken metselwerk zonder onderbrekingen gerealiseerd worden.

Functies De kelder heeft haar eigen toegang aan de nieuwe entree aan de Korte Leidse Dwarsstraat en is betrokken door Jack’s Casino. De begane grond en eerste verdieping hebben haar oorspronkelijke horecafunctie teruggekregen. Het café met restaurant huisvest de Amsterdamse vestiging van Buddha Bar. De hogere verdiepingen zijn van Pathé. Naast de genoemde zeven nieuwe bioscoopzalen zijn hier twee buffet ruimten gemaakt. De installaties zijn zo compact mogelijk vorm gegeven en bevinden zich hoofdzakelijk in het hoge deel van de voormalig toneeltoren.

Architectuur Het City Theater is na de herbestemming opnieuw een icoon voor het Amsterdamse architectuur en uitgaansleven. Het gebouw is getransformeerd naar de oude glorie, waarbij bijzondere aandacht is uitgegaan naar het gebruik ’s avonds: De relatie van het gebouw met de stad komst ’s avonds sterk tot uiting in het ontwerp van de verlichting. De verticale lichtlijnen, grote neon belettering en het vlak voor film aankondiging hebben een bepalende functie voor het plein en het uitgaansgebied. Met de nieuwe functie geeft het City Theater opnieuw een positieve impuls aan het Leidseplein en de Korte Leidsedwarsstraat.